COMPUTORIUM

Edius İle Ağ Üzerinde Kurgu

Ağ üzerinde paylaşımlı bir şekilde video kurgu işlemleri yapmak pek çok stüdyonun temel bir ihtiyacıdır. Özellikle bir projenin çeşitli safhalardan geçtiği düşünülürse bu ihtiyac kafamızda daha iyi canlandırılabilir. En basit safhalar olarak seslendirmyi ve grafik animasyonu bile düşünsek yeterlidir. Bunun yanında özellikle sadece teknik stüdyolar yani post prodüksyion stüdyoları da müşterilerinin işlerini ellerindeki kurgu sistemlerini maksimum bir şekilde utulize ederek kullanmak isteyeceklerdir. Basit bir seneryo şöyle çizilebilir. Stüdyonun üç adet kurgu sistemi vardır. Müşterilerinden biri bu kurgu sistemlerinden birinde kurgu işlemlerine başlar. İş doğla olarak bir günde bitmeyebilir. Ertesi gün geldiğinde o kurgu sisteminin meşgul olduğunu görebilir. Bir planalma aksaklığı olmuştur ve önceki iş biraz sarkmıştır. Bunun sonucunda stüdyo diğer iki kurgu sistemi boş olsa bile müşterisini bekletmek zorunda kalır ki bu da kaynak israfıdır. Maliyeti de doğal olarak paradır.

Canopus firmasının geliştirmiş olduğu Edius kurgu yazılımı tüm kurgu ihtiyaç seviyelerine göre sistemler halinde bulunmaktadır. Edius'un yeni 4.1 sürümünde özellikle bu tip kurgu ortamları için sunacağı pek çok özellik vardır. Edius 4.1 özellikle desteklediği geniş format yelpazesi ile ön plana çıkar ve dikkat çeker. Bu özelliği de yine ağ üzerinde kurgu da çok önemlidir. Desteklenen formatlar arasında Sony den XDCAM, XDCAM HD, HDCAM, Panasonicden DVCPro, DVCPRO HD, Varicam, jenerik formatlardan SD PAL, SD NTSC, HD 720, HD 1080i, HDV 24p sayılabilir. Dosya formatlarından ise DV, HDV, Mpeg1, Mpeg2, HD Mpeg2, WMV, Quicktime, HQ Codec sayılabilir. Bu format çeşitliliği sayesinde ve bunların tek bir proje de bile yanı anda kullanılabilmesi sayseinde büyük bir esneklik sağlanır. Ayrıca Edius yazılımı özel bir disk yapısı gerektirmediği ve Microsoft Windows XP işletim sistemi ile yakın ve iyi çalışması, stabil olması ve hızı ile ağ üzerinde kurgu da iyi sonuçlar vermektedir.

Ağ üzerinde kurgu yapmak için dizayn edilecek sistemde iki seçeneğimiz vardır. Biri klasik yapıların ve ağ elemanlarının kullanıldığı sunucu tabanlı bir sistem. Diğeri ise özel donanımların ve yazılımların kullanıldığı depolama ağı tabanlı bir sistemdir. İki sistem arasındaki farkı ve tercihi oluşturan doneler olarak ise kullanılacak kurgu sistemi sayısı ve yapılacak kurgunun tipi(SD, HD veya tanıtım, reklam, dizi gibi) ön plana çıkmaktadır. Burada dar bant ve yüksek kalite sunan Mpeg-2 dosya formatının Edius tarafından destekleniyorl olması ucuz olan klasik sistemin daha etkin kullanımını sağlayacaktır. Şimdi her iki yöntem içinde bir örnek yapı çıkaralım.

Birinci seneryomuz yoğun tanıtım filmleri yapan bir stüdyo olsun. 5 adet Edius kurgu sistemi bulunsun. Bir adet grafik-animasyon sistemi ve bir adet de dublaj sistemine sahip olduklarını var sayalım. Yoğun bir stüdyo olduğu için de özellikle tüm sistemlerin aynı anda kullanımda olduğu zamanlar bulunduğunu var sayalım. Kurgu cihazlarının Mpeg-2 kurgu yapmalarını öneriyoruz. Bunun içinde 4:2:0 MP@ML yapısında, 15Mbit/sec lik bir bant genişliği yeterli olacaktır. Kurulacak yapı için bir adet dosya sunucusuna ihtiyaç olur. Bu dosya sunucusunun en az iki adet gigabit ethernet çıkışı olmalı ve iki adet de işlmecisi bulunmalıdır. Güvenlik nedeniyle sunucu Windows Server 2003 koşturuyor olmalıdır. Üzerinde stüdyonun ihtiyaç duyabileceği büyüklükte disk yapısı barındırmalıdır. Tercihen SCSI diskler olması iyi olur. Mesela 4x300GB lık bir disk yapısı yeterli olacaktır. Bu yapı 150 saatin üzerinde bir depolama demektir. İhtiyaca göre miktar artırılır. Edius kurgu sistemleri, grafik sistemi ve dublaj sistemi de gigabit ethernet arabirimine sahip olacaklardır. İşleyişi verimli hale getirmek için bir adet sadece kayıt amaçlı sistemin bulunmasında fayda olur. Sunucu ile birlikte sistemde bu şekilde 9 cihaz olacağı için ilerisini de düşünerek gigabit switch'i 16 port olarak seçiyoruz(sunucu switch'e çift baülnatı ile girecektir). Tüm cihazlar gigabit ethernet kabloları ile switch'e bağlanırlar. İş akışı ise şöyle yürür. Sisteme girecek görüntüler kurgu sistemleri üzerinden veya kayıt sistemi üzerinden sadece sunucuya kayıt şeklinde gerçekleşir. Tüm projeler mutlaka her zaman sunucu üzerinde barınırlar. Böylelikle herkes herkesin projesini açabilir ve paylaşabilir. Dublaja gidecek projeler quicktime veya mpeg-1 çıkış alınır ve dublaj sistemine gönderilir. Dublaj dönüşü gelen ses, kurgu sisteminde yerine konur ve aktarma işlemi tamamlanır. Grafik-animasyon sisteminde yapılan işler de yine sunucuya aktarılır. Bu yapı oldukça ekonomik bir şekilde realize edilir. Mpeg-2 dosya yapısının kullanılması ağ üzerindeki yükü azaltacaktır.

İkinci senaryomuz dizi filmler ve yüksek kaliteli işler yapan ve hatta HD işler yapan bir stüdyo olsun. Burada da yine aynı şekilde 5 adet kurgu sistemi, grafik-animasyon sistemi ve dublaj sistemi bulunsun. Burada kritik noktamız görüntü kalitesinin yüksek olması ve bu nedenle daha yüksek bant genişlikli bir dosya yapısı kullanımının gerekliliğidir. Digital betacam kaliteye karşılık gelecek şekilde 4:2:2@ML ve 30Mbit/sec lik Mpeg-2 dosyalar kullanılabilir. Bu bant genişliği ihtiyaca göre 40Mbit'e kadar çıkarılacaktır. Bu nedenle klasik sunucu ve gigabit ağ yapısı işimizi görmez. Çözüm depolama ağı da denen SAN(storage area network) yapıdır. Bu yapıda sistemin merkezinde çok hızlı bir depolama bulunacaktır. FibreChannel(FC) bu depolama yapısı yine FC 15K hızında diskler barındıracaktır. Yukarıda gigabit seçtiğimiz switch, burada FC olacaktır. Sistemlere ise yine bu bağlantıyı destekleyen FC kartlar takılacaktır. FC yapımızın 4Gbit seçilmesinde fayda olur. Ama 2Gbit olsa da olur. Dolayısı ile tüm sistemler birbirleri ve depolama birimi ile bu hızlarda haberleşebilecek duruma gelirler. Sistemde bulunacak tüm cihazlara ayrıca paylaşım yazılımı denen bir yazılım kurulmalıdır. İş akışı yine yukarıdaki gibi canladırılabilir. Bir paylaşım ağı kurulduğu için yine aynı şekilde tüm projeler ortak depolama birimi üzerinde bulundurulmalıdır. Bu sistemin yukarıdaki sisteme göre bariz bir performans üstünlüğü sunduğunu söyleyebiliriz. 5 sistem aynı anda olmamak kaydıyla böyle bir sistemde HD çözünürlüklerde çalışmak bile mümkündür.

Bahs ettiğimiz iki seneryoda bahs edilen ekipman listesine sıkı sıkıya bağlıdır. Mesela kurgu sisteminin sayısının artırılması ortak çalışma olanağını ortadan kaldırabilir. Büyümek ve yeni cihazlar eklenmek istendiğinde birinci seneryoda sunucu sayısını, ikinci seneryoda ise depolama sayısını artırmak(miktarı değil) gerekli olacaktır. Maliyet olarak ise birinci senaryo x ise 5x bir maliyet getirecektir. Getirdiği avantajlar düşünüldüğünde yoğun çalışan bir stüdyo için ağ üzerinden çalışmaya değer.

24.04.2007 00:00:00